BRAND. For lab. For life.


Zarządzanie jakością
Dokładność

Co w pomiarze objętości oznaczają pojęcia: granica błędu, dokładność, współczynnik wariancji oraz precyzja?

Graficzne przedstawienie precyzji oraz dokładności
Tarcza obrazuje zakres pojemności wokół wartości zadanej, natomiast czarne punkty, to wartości różnych pomiarów zdefiniowanej pojemności.

Niewłaściwa dokładność
Trafienia są bardzo oddalone od centrum.

Niewłaściwa precyzja
Trafienia są bardzo rozrzucone.

Wynik
Przyrządy do pomiaru objętości, dające takie wyniki pomiarów, cechuje niska jakość.

Właściwa dokładność
Trafienia rozłożone są równomiernie wokół centrum.

Niewłaściwa precyzja
Nie obserwuje się znaczących błędów, jednak trafienia są bardzo rozrzucone.

Wynik
Wszystkie odchylenia są na równi prawdopodobne. Przekroczenia dopuszczalnych granic błędu uniknie się dzięki końcowej kontroli i selekcji przyrządów.

Niewłaściwa dokładność
Chociaż trafienia znajdują się w niewielkich odległościach, cel (wartość zadana) nie został osiągnięty.

Dobra precyzja
Wszystkie trafienia położone są blisko siebie.

Wynik
Źle zaprogramowana produkcja, skutkująca podobnymi odchyleniami standardowymi. Przekroczenia dopuszczalnych granic błędu uniknie się dzięki końcowej kontroli i selekcji przyrządów, które nie spełniają przyjętych wymogów.

Właściwa dokładność
Trafienia rozłożone są równomiernie wokół centrum, blisko wartości zadanej.

Dobra precyzja
Wszystkie trafienia położone są blisko siebie.

Wynik
Ta seria powstała z uwzględnieniem zasad zapewnienia jakości. Wyposażenie pomiarowe wykazuje niewielkie systematyczne odchylenia oraz mały rozrzut. Dopuszczalne granice nie zostały przekroczone. Przeprowadzenie selekcji nie jest potrzebne.

Do określenia precyzji szklanych przyrządów służących do pomiaru objętości stosuje się pojęcie granicy błędu. Natomiast dla przyrządów do dozowania cieczy (Liquid Handling) właściwe są pojęcia z zakresu statystyki, takie jak: dokładność (%) i współczynnik wariancji (%).

■Granica błędu

Podana we właściwych normach granica błędu (EL) wskazuje maksymalne dopuszczalne odchylenie przyrządu (V) od wartości zadanej (Vzad.).

 

 

 

 

■ Granica błędu z A i CV

Otrzymane wartości dokładności - A (%) i współczynnika wariancji - CV (%) pozwalają na określenie w przybliżeniu granicy błędu dla pojemności nominalnej (VN) kontrolowanego przyrządu.

■ Dokładność

Dokładność (A) wskazuje jak daleko wartość średnia odbiega od wartości zadanej. Jest więc wskaźnikiem systematycznego odchylenia pomiaru. Dokładność (A) jest wyrażoną w procentach różnicą między wartością średnią (V) a wartością zadaną (Vzad.) odniesioną do wartości oczekiwanej.

■ Współczynnik wariancji

Współczynnik wariancji (CV) określa, jak blisko siebie położone są poszczególne wyniki pomiarów (przypadkowe odchylenia pomiarów). Współczynnik wariancji definiowany jest jako wyrażone w procentach odchylenie standardowe odniesione do wartości średniej.

 

■ Precyzja

Jeśli wyrazi się rozrzut poszczególnych wyników pomiarów w odniesieniu do wartości średniej (V) w jednostkach objętości, otrzymuje się wartość określaną jako precyzja.

■ Objętość częściowa

Z reguły A i CV odnoszą się do pojemności nominalnej (VN). Wartości te, jeśli wyrażone są w %, muszą być przeliczone na pojemności częściowe (VT).

Takich przeliczeń dla pojemności częściowych nie wykonuje się, jeśli A i CV zostały określone w jednostkach objętości (np. z ml).